Ondersteuning voor slachtoffers van niet-consensuele verspreiding van intieme beelden
Niet-consensuele verspreiding van seksuele inhoud valt onder de noemer van digitaal seksueel geweld. Het houdt in dat beeld-, video- of geluidsmateriaal met een seksueel karakter worden verspreid zonder toestemming van de betrokken persoon.
Die inhoud kan worden verspreid via privéberichten (zoals WhatsApp), sociale media of websites, waaronder pornografische platforms. Het delen, doorsturen of tonen van deze inhoud aan iemand anders is op zich al een vorm van verspreiding zonder toestemming.
Deze situatie wordt soms aangeduid met de term revenge porn, hoewel het Instituut de voorkeur geeft aan de term ‘verspreiding zonder toestemming van seksueel getinte inhoud’ of NCII (non-consensual intimate images), die nauwkeuriger en minder stigmatiserend is.
In sommige gevallen kan dit soort inhoud ook voor commerciële doeleinden worden gebruikt, bijvoorbeeld via websites of forums waarvoor toegang tegen betaling wordt aangeboden.
Meer informatie over digitaal seksueel geweld
Sinds mei 2020 is het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen bevoegd om slachtoffers van de verspreiding van intieme beelden zonder toestemming bij te staan. Sindsdien neemt het aantal meldingen dat bij het Instituut binnenkomt jaarlijks toe.
Een sterk onderschatte realiteit
Een recent onderzoek van het Instituut, Digitaal datinggeweld en (ex-)partnergeweld in België, heeft de omvang van het fenomeen aan het licht gebracht.
Enkele van de belangrijkste bevindingen:
- 17% van de ondervraagden geeft aan ooit geconfronteerd te zijn geweest met de verspreiding zonder toestemming van intieme beelden door een (ex-)partner;
- minder dan 3% van de slachtoffers doet aangifte bij de politie, onder andere uit angst voor de gevolgen, bedreigingen of het gevoel dat de feiten niet serieus worden genomen;
- ter vergelijking: uit een onderzoek van het Instituut uit 2021 bleek dat 1% van de ondervraagden aangaf een soortgelijke situatie te hebben meegemaakt, wat zowel wijst op een groter bewustzijn als op een evolutie van het fenomeen.
Zware gevolgen voor de slachtoffers
Het verspreiden van intieme beelden zonder toestemming kan ernstige gevolgen hebben: schending van de privacy, psychisch leed, angst, schaamte, sociaal isolement of problemen op het werk en in relaties.
Het feit dat dit geweld online plaatsvindt, doet geen afbreuk aan de ernst van deze feiten. Het is een inbreuk op de waardigheid, de privacy en de integriteit van de betrokken personen.
Het Instituut beschikt over een lijst met hulpverleners voor slachtoffers van online seksueel geweld. Neem gerust contact met ons op voor advies.
Dit soort problemen zal de komende jaren niet vanzelf verdwijnen. Technologieën worden steeds toegankelijker, misbruik kan steeds onopvallender worden gepleegd en beelden kunnen zich razendsnel verspreiden. Daarom is het van cruciaal belang dat alle actoren die betrokken zijn bij de bestrijding van deze vormen van geweld – van politie en justitie tot hulp- en begeleidingsdiensten – beschikken over de middelen, vaardigheden en opleiding die nodig zijn om slachtoffers doeltreffend te beschermen en te ondersteunen.
Liesbet Stevens, Adjunct-directeur van het Instituut
Recente juridische ontwikkelingen
Verschillende recente rechterlijke uitspraken hebben de ernst van deze feiten en de verantwoordelijkheid van de platforms in de strijd tegen de verspreiding van illegale inhoud nogmaals benadrukt.
In 2024 heeft de Belgische rechter de oprichter van zogenaamde ‘revenge porn’-websites veroordeeld die de verspreiding van intieme beelden van vermeend ontrouwe partners aanmoedigden, zonder dat zij daarvan op de hoogte waren. De websites maakten onder andere gebruik van expliciete trefwoorden zoals ‘mywifeexposed’.
In 2026 heeft een Belgische rechtbank eveneens het bedrijf Twitter International Unlimited Company, het bedrijf achter het platform X, veroordeeld wegens nalatigheid bij het tijdig verwijderen van seksueel getinte inhoud die zonder toestemming was verspreid.
Ook op het vlak van het strafrechtelijk beleid zijn er positieve ontwikkelingen te melden. De COL 13/2025 van het College van procureurs-generaal besteedt meer aandacht aan digitaal seksueel geweld en benadrukt het belang van een snelle interventie door politie en justitie. Die aanpak is essentieel om slachtoffers beter te beschermen, de verspreiding van schadelijke inhoud te beperken en een passende opvang te kunnen bieden vanaf de eerste meldingen.
Welke hulp biedt het Instituut aan slachtoffers?
Het Instituut biedt uitgebreide begeleiding aan slachtoffers van niet-consensuele verspreiding van seksueel getinte inhoud:
- duidelijke informatie over hun rechten en de mogelijke stappen;
- een hulpportaal, dat eerste ondersteuning en concrete hulpmiddelen biedt. Daar vind je bijvoorbeeld een praktische handleiding waarin wordt uitgelegd hoe je de beelden zelf kan verwijderen, of tips om online seksueel geweld te herkennen.
- begeleiding bij juridische stappen, zoals het indienen van een aangifte of het opvolgen van een dossier;
- doorverwijzing naar psychologische ondersteuning en gespecialiseerde hulpverlening (slachtofferhulp, justitiehuizen, Teleonthaal, enz.);
- hulp bij het verwijderen van de beelden online, een proces dat vaak zwaar is voor de slachtoffers. Het Instituut informeert over bestaande hulpmiddelen, zoals StopNCII, en kan slachtoffers bijstaan bij verdere stappen.