Wetenschappelijk comité voor de analyse van feminicides en gendergerelateerde dodingen

De wet van 13 juli 2023 voor de preventie en bestrijding van feminicides en gendergerelateerde dodingen (feminicidewet) voorziet in de oprichting van een wetenschappelijk comité voor de analyse van deze vorm van gendergerelateerd geweld. Het is gebaseerd op het principe van een domestic homicide review, zoals dat al in landen als het Verenigd Koninkrijk of Noorwegen wordt toegepast.

Wat is het?

Een domestic homicide review is een methode waarbij na een feminicide of gendergerelateerde doding een retrospectieve analyse wordt gemaakt van de feiten. Hierdoor kan meer informatie verkregen worden over feminicides en gendergerelateerde dodingen ende context waarin ze plaatsvinden. De doelstelling is om op basis van deze analyse deze vorm van gendergerelateerd geweld beter aan te pakken.

Bij deze retrospectieve analyse staat het ‘no blame, no shame’ principe centraal. Het heeft niet tot doel om een persoon of organisatie verantwoordelijk te stellen voor wat is gebeurd. Het is namelijk geen forensisch of gerechtelijk onderzoek, noch een tuchtprocedure. Wel kan er door middel van de analyse gekeken worden wat er precies is fout gelopen om daar lessen uit te kunnen trekken. Dat laat toe aanbevelingen en acties te formuleren om het gehele systeem dat verantwoordelijk is voor de preventie en bestrijding van feminicides, gendergerelateerde dodingen en het geweld dat daaraan voorafgaat, te verbeteren.

In België

Ter voorbereiding van de oprichting van een Wetenschappelijk Comité voor de analyse van feminicides en gendergerelateerde dodingen (hierna: Wetenschappelijk Comité feminicides) onderzocht het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC) hoe zo'n wetenschappelijk comité vorm kan krijgen in België. Dit verkennend onderzoek in verband met de invoering van een methodologie voor de retrospectieve analyse van feminicides in België (2023) kan je hieronder consulteren.

Het Koninklijk besluit van 26 april 2024 (gepubliceerd in het Belgisch staatsblad op 24 juni 2024) richtte het Wetenschappelijk Comité voor de analyse van feminicides en gendergerelateerde dodingen officieel op. Het Wetenschappelijk Comité voor feminicides wordt voorgezeten door wetenschappers van het NICC en omvat vertegenwoordigers van de Hoge Raad voor de Justitie, het College procureurs-generaal, de lokale en federale politie en het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen. Hun taak is om de mechanismen en dynamieken rond feminicides in België te analyseren en op basis daarvan structurele aanbevelingen te formuleren om de preventie van gendergerelateerd geweld te versterken. Elk jaar zal het Wetenschappelijk Comité feminicides een geanonimiseerd rapport publiceren.